USG DOPPLER TĘTNIC SZYJNYCH – po co wykonujemy ?

Badanie  ultrasonograficzne  tętnic  szyjnych  , jest to badanie  bezbolesne ,nieinwazyjne ,  nie  wymaga  przygotowania .

Przychodzimy kładziemy  się  na  kozetce  , odchylamy  głowę  .

Lekarz  nakłada  na głowice  żel  który  smaruje  po  szyi oglądając  naczynia  tętnice  szyjną  wspólną  następnie  wewnętrzna i  zewnętrzną  i na koniec  tętnicę  kręgową  ,  przy okazji ogląda  żyłę  , tarczyce  i  okoliczne  węzy  i to  samo  po  stronie przeciwnej.

W badaniu  tym  oceniamy strukturę  która  nazywa się  błoną  wewnętrzna  w  skrócie  Intima Media – IM .

Ocena  jej  grubości  jest  najlepszym  miernikiem  ryzyka incydentu  sercowo – naczyniowego  inaczej mówiąc   im  grubsza błona  tym  ryzyko że  mamy miażdżyce  w  sercu i innych naczyniach  jest większe  i  co  za tym idzie  ryzyko  zawału lub  udaru  też . Prawidłowa  grubość  to 0,6-0,8mm

Badanie  wykonujemy  w  celu  zobrazowania  wnętrza naczyń , czy są zwężenia spowodowane  blaszkami miażdżycowymi , czy  zmianami zapalnymi czy  naczynie  jest  w ogóle  drożne  .

Możemy też  cenić  poszerzenia- tętniaki  ,zagięcia , ugięcia naczyń .

Oceniamy  także  prędkość  płynącej  krwi  czy  za szybko  czy za  wolno   co  sugeruje  utrudnienia  w  przepływie .

Najczęstsze  wskazania  do  wykonania  badania  usg tt  szyjnych  to :

  •  bóle i zawroty głowy,
  • rodzinne obciążenie udarem mózgu lub zawałem serca,
  • wysoki poziom cholesterolu,
  • cukrzyca,
  • podwyższone ciśnienie krwi,
  • objawy neurologiczne związane z niedokrwieniem ośrodkowego układu nerwowego,
  • miażdżyca,
  • urazy szyi
  •  patologiczny szmer  nad tętnicami szyjnymi
  • omdlenia
  • palacze nikotyny
  • zaburzenia  widzenia
pęcherz moczowy /urotelecele

USG UKŁADU MOCZOWEGO

1.Dlaczego  wykonujemy  usg  układu moczowego 

Wykonujemy  badanie  aby  ocenić  budowę  nerek ,moczowodów , pęcherza moczowego i u mężczyzn gruczoł krokowy 

2.Jak przygotować  się  do  badania i  jak wygląda  badanie 

Do badania  należy  przyjść  z  pełnym pęcherzem – pijemy  wodę ok 0,5-1 litra  , i staramy  nie sikać  2  godziny  przed  badaniem , najlepiej  na czczo  lub  6  godzin przed badaniem  nie jeść .

 Badanie  odbywa  się  na leżąco, czasem trzeba  obracać  się  na  boki  lub  jest  wykonywane  w  pozycji siedzącej  lub stojącej  , należy  odsłonić  brzuch  .

Lekarz  używając  głowicy  nakłada na nią  żel  i smaruje   okolice  nerek  i  pęcherza moczowego .

Po   przeprowadzonym  badaniu  pacjent  jest  proszony  o wizytę  w  toalecie   gdzie  ma  opróżnić  pęcherz moczowy, po czym  wraca na  badanie celem  oceny  zalegania  moczu  po  mikcji – oceniamy czy udało się  opróżnić  całkowicie  pęcherz  moczowy  czy nie . 

Badanie  trwa do 15 min , po  badaniu  jest  wydany  wynik  w  którym  jest  opis  badania  z  wnioskami  i  dołączonymi  zdjęciami  w  przypadku  wykrycia  zmian. 

  1. Co oceniamy  w  tym  badaniu 

Oceniamy 

 nerki czy są , czy są  dwie  czy więcej ,czy są  położone w typowym miejscu  , oceniamy  echogeniczność ,  grubość kory ( norma 15-25mm )czy  występuje  zastój , zmiany  ogniskowe , oceniamy  ich  wielkość ( długość norma   od  9-13mm) – czy są  za duże  czy  za  małe  , czy są  symetryczne , oceniamy  też  nerki  przeszczepione , unaczynienie  

moczowody  – czy są  poszerzone  , czy mają  pogrubiałe  ściany  , czy  mają  jakieś  zmiany  ogniskowe  ;pęcherz moczowy – oceniamy  wypełnienie  moczem przed i  po  mikcji   ,  ścianę  , uchyłki  ,zmiany  ogniskowe , przerost  błony  śluzowej 

U mężczyzn  przez brzusznie  gruczoł krokowy – wielkość , wpuklenie  do pęcherza , echogeniczność , zmiany  ogniskowe 

  1. Jakie problemy możemy  rozwiązać

Wskazaniem  do  wykonania  tego  badania  są  najczęściej  infekcje  dróg  moczowych  , zaburzenia  w  oddawaniu  moczu – za często  i za rzadko , bóle i  pieczenia  przy mikcji , bóle  w okolicy  pleców i dolnej części  brzucha , kolki jamy  brzusznej  ,nadciśnienie  tętnicze , wyczuwalne guzy  i każdy krwiomocz 

  1. Zmiany  nienowotworowe układu moczowego 

Do  najczęstszych łagodnych zmian  nerek  zaliczamy  torbiele , tłuszczaki ,naczyniaki , naczynakomieśniakotłuszczak (AML) , przerost  kolumn nerek , brodawczak pęcherza moczowego , kamica , 

  1. Zmiany  nowotworowe  układu moczowego 

nerki :

  • rak jasnokomórkowy (clear cell type RCC, CCT RCC) 65-80%;
  • rak brodawkowaty (papillary renal cell carcinoma – PRCC) 10-15%;
  • rak chromofobowy (chromophobe renal cell carcinoma – CRCC) 4-6%;
  • rak z kanalików zbiorczych (collecting duct carcinoma – CDC) około 1%;
  • pozostałe, rzadziej występujące podtypy stanowiące łącznie mniej niż 5%.

(wg . http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?290 )

moczowodu :

Nowotwory moczowodów  stanowią tylko 5-10% wszystkich guzów układu moczowego. W krajach zachodnich zapadalność wynosi 1-2 nowych przypadków na 100 tys. mieszkańców. 60% guzów jest inwazyjnych w momencie rozpoznania i ma wysoki stopień zaawansowania. Szczyt zachorowania obserwuje się w 7. i 8. dekadzie życia. Nowotwory moczowodu  występują trzykrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet.

( https://onkologia.org.pl/pl/nowotwor-moczowodow-czym-jest )

Pęcherza moczowego:

Rak pęcherza moczowego należy do częściej występujących nowotworów u starszych osób – jest czwarty pod tym względem wśród mężczyzn i ósmy wśród kobiet. Nowotwory pęcherza moczowego rozpoznawane są głównie u mężczyzn po 45. roku życia (98% przypadków). Największa zachorowalność obserwowana jest w grupie wiekowej 80-84 lata. Nowotwór ten trzykrotnie częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet, częściej spotykany jest u rasy kaukaskiej niż czarnej. W momencie rozpoznania u około 75-85% procent chorych nowotwór ograniczony jest do pęcherza moczowego. U pozostałych 15-25% choroba jest stwierdzana w stadium z przerzutami odległymi

Gruczołu krokowego :

Rak gruczołu krokowego jest w Polsce drugim co do częstości występowania (po raku płuca) nowotworem u mężczyzn. W Stanach Zjednoczonych jest to obecnie najczęstszy nowotwór u mężczyzn; jego częstość prawie dwukrotnie przewyższa zachorowalność na raka płuca, ale współczynniki zachorowalności od około 15 lat utrzymują się na stałym poziomie, a umieralność obniżyła się w tym okresie o około 40%.

USG STAWÓW BIODROWYCH NIEMOWLĄT

ROZWOJOWA  DYSPLAZJA  STAWU  BIODROWEGO

DEFINICJA – Nieprawidłowe ukształtowanie stawu, powstałe w okresie życia wewnątrzmacicznego, okresie okołoporodowym, jak również w pierwszych tygodniach po urodzeniu, mogące doprowadzić do jego zwichnięcia

W Polsce  występowanie  tej  wady szacuje  się  na 4-6,5%  , na świecie 0,1-19%

Najczęściej  dysplazja występuje u

  • płeć  żeńska
  • w I ciąży
  • położeniu  miednicowym 
  • waga  dziecka >4000g 
  • częstsze  występowanie rodzinne

KIEDY  WYKONUJEMY  USG  BIODEREK 

Zalecane  jest  wykonanie  usg  bioderek u niemowląt po ukończeniu 3 tygodnia życia,  obraz jest trudny do oceny, a wykryte zmiany często  się cofają.

  •  Powinno się wykonać badanie najlepiej w 6 tygodniu życia dziecka, maksymalnie do 12. W przypadku występowania nieprawidłowości lekarz może zlecić badanie kontrolne – zazwyczaj po 6 tygodniach
  • Kolejne terminowe badanie USG bioderek powinno się wykonać w 3 miesiącu życia,  Są one wskazane, nawet jeśli w pierwszym badaniu nie stwierdzi się nieprawidłowości. W tym czasie dochodzi do intensywnego wzrostu, stan stawu może ulec zmianie i nie można mieć pewności, że nie pojawią się one w kolejnych miesiącach

STAN BIODEREK OCENIAMY W SKALI GRAFA:

  • typ Ia i Ib – staw biodrowy prawidłowo rozwinięty,
  • typ II – fizjologicznie niedojrzałe biodro, nie wymaga leczenia, jego stan poprawia się samoistnie, część może się stać biodrami dysplastycznymi typu IIa (przed 3. miesiącem życia) lub typu IIb (po 3. miesiącu życia),
  • typ IIc – dysplazja stawu biodrowego zagrożona przemieszczeniem => konsultacja ortopedyczna 
  • typ IId – niestabilny staw, biodro dysplastyczne z decentracją głowy kości udowej=> konsultacja ortopedyczna 
  • typy IIIa i IIIb – podwinięte biodro=> ORTOPEDA i leczenie 
  • typ IV – zwichnięte biodro=> ORTOPEDA i leczenie

BADANIE  USG 

  • nie wymaga  przygotowania 
  • jest  niebolesne  i  nieinwazyjne 
  • pacjent  leży  na  boku w specjalnym korytku 
  • lekarz  smaruje  skórę  żelem i  ocenia  struktury  stawu w usg 

korytko  do  badania  usg  bioderek niemowląt

korytko do badania usg bioderek niemowląt

ZALECENIA  W  PRZYPADKU  ZDROWYCH BIODEREK

  • Nosząc dziecko , staraj się utrzymywać jego nóżki rozstawione na boki i swobodnie zgięte.
  • Starsze niemowlęta możesz też nosić na biodrze.
  • Podczas zabawy układamy dziecko  co jakiś czas w pozycji na brzuchu . Należy pamiętać  aby dziecka nie zostawiać samego  w tej  pozycji  
  • Nie ciągniemy za nóżki w górę podczas zmiany pieluchy lub mycia(gdy unosisz dziecko w górę za nóżki możesz spowodować uszkodzenie stawu biodrowego lub wręcz jego zwichnięcie).
  • Nie krępuj nóżek dziecka ani nie ustawiaj na siłę w pozycji wyprostowanej blisko siebie- nogi mają  swobodnie się  poruszać 

Ścięgno Achillesa

W GABINECIE USG LEKARZA RODZINNEGO

-ŚCIĘGNO ACHILLESA

To największe i najmocniejsze ścięgno utworzone jest przez dwa mięśnie : mięsień brzuchaty łydki i mięsień płaszczkowaty . W górnej części gdzie przechodzi w mięśnie  jest płaskie i szerokie w dolnej części gdzie przyczepia się do guza kości piętowej jest węższe i grubsze .

Średnia grubość ścięgna Achillesa w przekroju poprzecznym na poziomie kostki przyśrodkowej wynosi 5,3 mm ( zakres 4-6mm)w badaniu usg

Ścięgno to umożliwia zginanie stopy , pozwala na skakanie ,wspinanie się na palce .

Można uszkodzić ścięgno przez nagły silny uraz , lub małe  drobne  ale  powtarzające  się  mikrourazy .Uszkodzić  ścięgno   można  też  przez  niedobrane obuwie , nieodpowiednią powierzchnię treningowa , i źle dobrane obciążenie .

Najczęstszymi objawami uszkodzenia to ból , zaburzenia chodu , wyczuwalne zgrubienie 

Ścięgno Achillesa  jest  dobrze  widoczne  w  badaniu  usg. 

Można  dobrze  zobaczyć patologie  typu tendinopatie jak  pogrubienie , obniżenie  echogeniczności , wzmożony przepływ naczyniowy czy zwapnienia . 

W przypadku  zerwania widoczna  jest  przerwa  w ciągłości ścięgna  i  kikuty , może  się  pojawić krwiak  wewnątrz ścięgna , w  badaniu  dynamicznym  widoczny  jest paradoksalny  ruch ścięgna .

Otwórz zdjęcie

Może być zdjęciem przedstawiającym stoi

W GABINECIE USG LEKARZA RODZINNEGO – NADERWANIE MIEŚNIA PROSTEGO BRZUCHA

Pacjentka zgłosiła się z powodu bólów brzucha od jakiegoś czasu , w okolicy podżebrowej prawej – podejrzewając kamicę pęcherzyka żółciowego lub coś z wątrobą .
W badaniu usg jamy brzusznej narządy miąższowe były prawidłowe . Po zmianie głowicy convex( typowa do badania usg brzucha ) na głowicę liniową ( do badań narządów powierzchownych) .
Zauważyłam w miejscu bólu uszkodzony mięsień prosty brzucha ze starym krwiakiem .
Do naderwania mięśnia prostego brzucha u
osoby słabo wytrenowanej może dojść w przypadku szarpnięcia, uniesienia jakiegoś ciężaru , zdarza się też osobom wytrenowanym. Przyczyną może być gwałtowny ruch tułowia, przesadzenie z obciążeniem na siłowni czy nawet wpadnięcie w głęboką dziurę podczas biegu.
Leczeniem jest odpoczynek przynajmniej przez tydzień .
Rzadko wymaga leczenia chirurgicznego , warto wspomóc się fizjoterapią

WADY WRODZONE DRÓG MOCZOWYCH

Wady  wrodzone  dróg moczowych  z  reguły  odkrywa  się  w  okresie noworodkowym i  wczesnodziecięcym.

Zdarzają  się jednak  wady  wrodzone  układu  moczowego  które  odkrywamy  w  wieku  dorosłym .

Wadą  taką  jest zaburzenie  rozwoju  embrionalnego końcowego  odcinka  moczowodu  co  prowadzi  do  zwężenia  i  następnie  poszerzenia  balonowatego  pod śluzówkowego  odcinka  moczowodu  który  wchodzi  do  pęcherza  moczowego tworzą  torbiel ujścia moczowodowo- pęcherzowego łac. ureterocele . W  badaniu  usg  wygląda  jak  mały  pęcherzyk  w pęcherzu  moczowym który  w  czasie  spływu  moczu  do  pęcherza  powiększa   się  i  gdy  się  opróżni  ” znika”  i  znowu  “rośnie ” .

OBJAWY

Najczęstszymi  objawami  są  częste  infekcje  dróg moczowych , bóle  brzucha  ,może  pojawić  się  kamica  w  torbieli i  związane  z  tym  krwawienie   , w  skrajnych  przypadkach  i  przy  dużej  wielkości  torbieli  może  dojść  do zatrzymania  moczu  i  zastoju  w  odpływie  .

DIAGNOSTYKA

Często do  rozpoznania   wystarczy  badanie  USG  układu  moczowego , ale  przy  bardziej  skomplikowanych  wadach  można  się  posiłkować  innymi  badaniami  jak: cystografia, urografia  , TK jamy brzusznej oraz badania endoskopowe (cystoskopia).

Rozpoznanie potwierdza się w badaniu cystoskopowym (wziernikowaniu pęcherza moczowego). W celu oceny czynności nerek (zwłaszcza w przypadku ektopowego ureterocele) należy wykonać scyntygrafię nerek.

LECZENIE

Leczenie ustalane jest indywidualnie z każdy pacjentem. Proste ureterocele można operować przezcewkowo (endoskopowo), wykonując nacięcie torbielowatego, pęcherzowego zakończenia moczowodu.

pęcherz moczowy /urotelecele

JĄDRA klejnoty męskie

LISTOPAD jest  miesiącem  pamięci  o męskich nowotworach 

Dość  rzadkim ale  dotyczącym  głównie  młodych mężczyzn  jest  rak jądra .

Dlatego  bardzo  ważne  jest  w  przypadku  wyczucia  jakiejkolwiek  zmiany  w  jądrach  wykonać badanie   usg  i określić zmianę .

Żeby  sobie  coś  wyczuć  należy  się  badać , tak  jak  kobiety  powinny  raz w miesiącu  badać  sobie  piersi  tak mężczyźni  powinni  raz w miesiącu  badać , przeglądać  obmacać  sobie  oba  jądra  .Przede  wszystkim  czy są  oba  w  worku  mosznowym (- raczej  to  domena  pediatrów  którzy  to  sprawdzają)  , czy nie  ucieka , wielkość  czy się  nie zmienia   ,  czy nie  powiększyło  się  któreś  bardziej , czy  jest  ból , obrzęk  wszystko  co  się  pojawiło  nowe  należy  skonsultować  z  lekarzem . 

Jeżeli  nagle  pojawi  się  ból  jądra  , obrzęk  to trzeba  NATYCHMIAT skonsultować  się  z  lekarzem  najlepiej  urologiem – skręty  jądra  się  zdarzają  szybka  interwencja  może  je  uratować .

Nie  każda  zmiana jądra  oznacza  raka , bardzo  często  zdążają  się  torbiele  ,wodniaki  ,zapalenia można  to od razu  wykluczyć  lub  potwierdzić  w  badaniu  usg .

Badanie  usg  jąder  jest  badaniem  powtarzalnym , nie  bolesnym ,jądra  są  bardzo  dobrze  widoczne  w  ultrasonografii .

CZYNNIKI  RYZYKA  ROZWOJU  RAKA  JĄDRA

– atrofia ( zmniejszenie) jądra poniżej 12 ml 

-niepłodność 

– niestąpienie  jąder w  wywiadzie 

– rak  jądra  w  wywiadzie 

-mikrozwapnienia  powyżej 5 wpw

w  tych  przypadkach  zalecane  jest  usg jąder  co  6  mcy  i  samokontrola  co miesiąc 

MARKERY RAKA  JADRA  

– ALFA fetoproteina 

-BETA  HCG

%MCEPASTEBIN%